Kamp Q

Inleiding

Het is een tijd stil geweest op deze site. Soms neemt het werk waar je voor betaald krijgt meer tijd in dan anders. Daarnaast kwamen er ook nog reisbeperkingen door het coronavirus. Een paar weken geleden gingen we voor het eerst weer eens wat verder van huis. Nog wel op wandelafstand, maar de terugreis kon met de waterbus. Op een mooie maar niet al te warme dag in augustus gingen wij (ik en mijn vrouw) op weg naar kamp Q. Wandelend langs de Nieuwe Maas is het kamp net meer dan twaalf kilometer van ons huis gelegen. En zoals met de meeste dingen die dichtbij zijn, waren we er nog niet aan toe gekomen om eens langs te gaan.

Kaart zoals gestuurd door Herman Schonewille.

Kamp Q, de locatie.

De plek van kamp Q was mij lange tijd niet geheel duidelijk tot Meneer Schonewille mij de bovenstaande kaart stuurde. Kamp Q ligt in Slikkerveer aan de Emmastraat, onderdeel van Ridderkerk. Die kaart was ook echt nodig want op de plek zelf is weinig tot niets te zien. De wijk is flink verbouwd en er is dan ook geen makkelijk herkenningspunt. Niets aan de omgeving laat zien dat hier ooit een kamp is geweest. Dit komt deels door het bijzondere karakter van dit kamp. Kamp Q is uniek in dat hier geen oud KNIL militairen met hun gezinnen woonden maar politiemannen die als verstekelingen mee aan boord waren gekomen. Geholpen door luitenant Veltman werd deze groep mannen bij elkaar gehouden. Velen van hen vonden werk in de scheepswerven die aan de andere kant van de dijk lagen. Het kamp werd vanaf januari 1952 tot en met september 1958 door de Molukse mannen bewoond. Zover als ik kan nagaan waren er geen speciale barakken, maar woonde men in al bestaande gebouwen in een klein straatje.

Een blik vanaf de dijk op de Emmastraat in 2020.

Als we dit vergelijken met een oude foto wordt het duidelijk dat er weinig terug te vinden is van de oude structuren.

Kamp Q, foto van facebookpagina Oud Ridderkerk.

De grote schuur en het rijtje huizen is verdwenen. En het hek is ook niet meer terug te vinden. Aan het eind van het straatje lijkt nog een poort te staan waar ook geen resten van zijn. Ik heb nog gekeken naar wat oude schuren die rechts op de foto van nu staan, want misschien is de locatie iets verschoven, maar daar kwamen de raampartijen niet overeen met de oude foto’s.

Conclusie

De plek is een anoniem straatje geworden waar het verhaal van de Molukse geschiedenis niet naar voren komt. Dit terwijl er wel een grote gemeenschap Molukse bewoners in Ridderkerk is te vinden. Deze komen deels uit kamp Q en zij hebben een christelijke achtergrond en zijn vaak gemengd met de lokale bevolking of zij zijn later naar Nederland gekomen. Het andere deel zijn Molukkers met een Islamitische achtergrond uit kamp Wyldemerck in Friesland.