Eindelijk samen zoeken in Wyldemerck en de terugvondst van de moskee.

Afgelopen zaterdag was het zover, met de bus vanuit Waalwijk via Ridderkerk naar Wyldemerck in Friesland. Iedereen had er zo veel zin in dat we zelfs ruim op tijd konden vertrekken. Met 37 mensen in de bus en nog meer mensen in Wyldemerck zelf was het een gezellige drukte in het oude woonoord. Staatsbosbeheer had gezorgd voor banken en tafels bij het monument en daar werd meteen druk gebruik van gemaakt voor een gezamenlijke picknick. En als je met Molukse mensen op stap bent kun je je Nederlandse boterhammen in de tas laten zitten. Overal zat iedereen lekker te eten en werd er royaal gedeeld. De plakrijst en kip met ingelegde komkommers was heerlijk en s’morgens in alle vroegte vers bereid.

Het lekkere eten dat in alle vroegte vers was bereid, werd in een moderne rantang meeegenomen voor de veldinspectie in Moluks Woonoord Wyldemerck. Still, line kramer.
Het lekkere eten dat in alle vroegte vers was bereid, werd in een moderne rantang meeegenomen, video-still, line kramer.

Na de lunch was er een korte uitleg over de dag en al snel was iedereen in groepjes het bos in verdwenen. De bedoeling was dat men in groepjes de barak waar men gewoond had of een lievelingsplek proberen terug te vinden. Het uiterlijk van het kamp is namelijk enorm veranderd. Paden zijn verdwenen en open plekken zoals de speelweide zijn dichtgegroeid. De een lijkt nog moeiteloos de weg te vinden terwijl de ander de weg kwijt raakt. Al snel was er in de groepjes discussie over waar de barakken precies stonden. De afstanden zijn voor een kind toch anders dan voor een volwassene.

Verhalen en vondsten

Tijdens die discussies kwamen meteen de verhalen naar boven want de locatie werd vooral bepaald via het ophalen van herinneringen zoals het was enkele stappen uit onze barak naar het schooltje, ja maar wij zagen het schooltje direct uit het raam van onze barak. Als men het eens was geworden over de plek werd er een houten paaltje in de grond geslagen met de letter van de barak, of een nummer voor een lievelingsplek. Van deze paaltjes werden daarna door Arfin, Karin en Jobbe de Gps-coördinaten ingemeten. Er werden foto’s genomen en men schreef op wat men zag. Op sommige plekken zij alleen nog afvalhopen te zien die ontstaan waren bij het weghalen van de barakken terwijl op andere plekken nog delen van het riool zichtbaar zijn. Er werden enkele vondsten gedaan, zoals de bovenkant van een kookstelletje (komfoor) zoals door de Centrale Ambonezenzorg werd uitgedeeld en een metalen emmer. Hierdoor kwamen er ook weer herinneringen los. De verhalen die men elkaar vertelden werden zoveel mogelijk direct opgenomen met telefoons. We hadden wel een videograaf mee om de hele dag te documenteren maar zij kon niet overal tegelijk zijn.

De locatie van barak K in Moluks woonoord Wyldemerck aangegeven met piket, foto: Mohammad Lessy.
De locatie van barak K in kamp Wyldemerck aangegeven met piket, foto: Mohammad Lessy.

‘Groeten uit Balk’

Ook bewoners uit de omgeving van uit Balk kwamen langs om herinneringen te delen, bijvoorbeeld omdat zij vroegen vrienden hadden in het kamp, of familie waren van een van de docenten op de schooltjes in het kamp. En ze brachten de groeten over van mensen die niet konden komen. Het was die dag erg druk in het dorp omdat er ook een jubileum was van de voetbalvereniging Balk en veel mensen waren daar naar toe. Dat ze toch wat mensen kwamen of iets lieten horen, laat zien dat er door de vele jaren heen warme banden zijn gebleven tussen de bewoners van Wyldemerck en de Friezen uit de omgeving.

Enkele mensen deden samen het middaggebed en richtte een smeekbede tot de voorouders. Wyldemerck was het enige islamitische Molukse woonoord in Nederland en het geloof speelt dan ook een grote rol. Dit uit zich nu in de twee Molukse moskeeën in Waalwijk en Ridderkerk. Maar op het kamp was ook een moskee, de tweede van Nederland, maar de eerste met een minaret. Deze moskee zou een grote rol gaan spelen in de rest van de middag. Voor de meeste mensen was het vrij duidelijk dat het monument niet op de plek van de moskee staat ook al staat dat op het bijbehorend bordje. Er werd altijd aangenomen dat de resten van een muurtje de fundering van de moskee waren. Voordat we naar Wyldemerck waren gekomen hadden we echter de Actuele Hoogtekaart van Nederland bestudeerd omdat we al twijfelde over de locatie van het muurtje. Deze kaart is online voor iedereen te bekijken. Daar waren de contouren van het oude kamp nog wonderbaarlijk goed te zien. Met behulp van de GPS-coördinaten die Jobbe in een speciale app had gezet konden we in het bos met de telefoon als hulpmiddel de juiste plek vinden. Het groepje met onder andere Huib Akihary van het Moluks Historisch Museum ging op een heel andere manier kijken toen ze doorhadden waar ze naar op zoek waren. Twee hopen zand met daartussen een vlak deel waar de moskee had gestaan. In de hopen zand werden al snel bouwresten gevonden. Omdat dit voor de oud-bewoners de belangrijkste plek in het kamp was besloten we met z’n allen door de bramen te lopen om bijeen te komen op deze plek. Dit was een emotioneel moment en gaf meteen richting voor wat er met het terrein gedaan kon worden. Alle deelnemers vonden dat deze plek weer toegankelijk moest worden door het oude pad dat door de jaren verplaatst was te herstellen.

De hoogtekaart van Moluks woonoord Wyldemerck, bron: www.ahn.nl
De hoogtekaart van kamp Wyldemerck, bron: http://www.ahn.nl

Het was ondertussen tijd om weer naar huis te gaan. Onze partners van Staatsbosbeheer, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, en het Moluks Historisch Museum die ook aanwezig waren zagen nu direct de meerwaarde van een participatief archeologisch onderzoek. De deelnemers zelf waren erg enthousiast en keken weer met nieuwe ogen naar hun oude woonplek. Het was een geslaagde dag die werd afgesloten met muziek en meezingen in de bus. We hebben genoeg verzameld om over na te denken en ons voor te bereiden op een volgend bezoek in september, waarbij we hopen meer inzicht te krijgen in wat er nog over is van het kamp Wyldemerck.

Groepsfoto van de deelnemers aan de veldinspectie in Moluks woonoord Wyldemerck, foto marjolijn kok.
Groepsfoto van de deelnemers aan de veldinspectie, foto marjolijn kok.

Omrop Fryslân was er ook de hele dag bij hun verslag kun je hier lezen en kijken.

2 gedachten over “Eindelijk samen zoeken in Wyldemerck en de terugvondst van de moskee.

  1. Leuk mooi leesbaar stuk. Dank daarvoor

    Zou je wel een correctie door willen voeren in het verslag en mijn achternaam correct spellen? Mijn achternaam is Akihary… en niet Akyhari.

    Dank alvast en fijn weekend

    Met museale groet,

    drs. Huib Akihary conservator

    h.akihary@museum-maluku.nlh.akihary@museum-maluku.nl +31 6 29 581 461 Bekijk ook eens onze wisselexpo IKAT online: museum-maluku.nl/IKAThttp://www.museum-maluku.nl/ikat

    [wPjxdIrZHCTyQAAAABJRU5ErkJggg==] Moluks Historisch Museum

    Sophialaan 10 2514 JR Den Haag http://www.museum-maluku.nlhttp://www.museum-maluku.nl/ FB facebook.com/MuseumMaluku/

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: