Kerkwerve, een kort maar warm welkom.

Op een mooie vrijdag reden wij naar Kerkwerve. Hier had een klein kamp aan de Zandweg gelegen, vlak bij de hoek met de kerkstraat. De lokatie staat op een foto uit 1953. Te zien in de beeldbank van het Watersnoodmuseum. De foto is genomen net na de watersnoodramp. De Molukse bewoners waren al lang vertrokken, maar hun barak komt nog net boven het water uit. De barak zou de watersnoodramp echter niet overleven. En de resten van het kamp werden verwijderd. Kerkwerve was zwaar getroffen door de watersnoodramp en de meeste van de huidige bebouwing vlak bij het woonoord is van na 1953.

In juli 1951 werd Kerkwerve door een kleine groep Molukkers bewoond, die met de tweede Kota Inten op 21 juni in Rotterdam waren aangekomen. Het kamp is maar kort in gebruik genomen want de DUW (Dienst Uitvoerende Werken) wilde het kamp terug. En juist die korte bewoning laat iets moois zien. Er was direct contact met de lokale bevolking. Op 20 juli helpt een vertegenwoordiger uit het Moluks kamp met de voorbereiding van de grootse ontvangst van de Commissaris der Koningin van Zeeland in Kerkwerve (Zierikzeesche Nieuwsbode). De Molukse bewoners zijn dan pas hooguit enkele weken in Kerkwerve en nog geen maand in Nederland. Die goede band zorgt ervoor dat de Molukse bewoners en de lokale gemeente niet wilde dat het woonoord weg moest. De burgemeester had bij verschillende instanties waaronder het ministerie van Binnenlandse Zaken gepleit voor behoud van het woonoord voor de Molukkers. De communicatie met de bevoegde instanties liep rommelig. En de bewoners werden met tegenzin in november 1951 naar Barneveld verhuisd. Voor hun vertrek werd er een afscheidsavond georganiseerd met toespraken, zang en koffie. Volgens de lokale Assistent kampleider van Wijk bleef er nog lang na de verhuizing contact tussen de mensen uit Kerkwerve en Barneveld.

Restanten van de betonnen vloerplaat van de kantine. Foto: marjolijn kok.

Van het kamp is nu weinig meer over. Het kamp bestond uit twee woonbarakken met haaks daarop een kantinegebouw dat ook dienst deed als kerk. Alleen de resten van de kantinevloer liggen nog achter transport bedrijf Gebr. Hendrikse. Jammer genoeg was er niemand aanwezig bij het transportbedrijf zodat we hier geen vragen over konden stellen.

Het is fijn om te merken dat op sommige plekken de lokale bevolking en de Molukse bewoners zo’n goede relatie hadden. Het laat ook zien dat de gedwongen verhuizingen deze goede banden onder druk zetten. Van een vriendelijk paar dat net in Kerkwerve was komen wonen mochten we vanuit de achtertuin foto’s nemen van de lokatie van het woonoord. De Zeeuwse gastvrijheid duurt hier voort.

De lokatie van kamp Kerkwerve, de kantine stond direct achter het gebouw met het grote dak. De woonbarakken lagen in het (gras)veld (samengestelde foto: marjolijn kok).

Veel van de informatie voor deze blog komt uit het boek “Molukkers in Zeeland: 1951-2009” van Henk Smeets en Corzas Nanuruw uit 2009.

4 gedachten over “Kerkwerve, een kort maar warm welkom.

  1. Dag Marjolijn, bedankt voor de informatie. Kamp Kerkwerve, nooit van gehoord ….

    Gr. Ucu J. Akihary

    Outlook for Android downloaden

    ________________________________

    Like

  2. In de lijst van woonoorden op pag. 62 in het boek ‘Tijdelijk verblijf’ staat bij kamp Kerkwerve een openingsmaand van juli 1951.

    De Kota Inten tweede vaart kwam in de nacht van zaterdag 22 op zondag 23 juni (dus eigenlijk 23) juni 1951 aan. Dus niet 21 juni 1951 zoals in de tekst staat.

    Er zijn twee mogelijkheden:

    Óf er staat weer eens een verkeerde openingsmaand in een lijst die overal aangehaald wordt.

    Óf men is minstens 8 dagen (23-6-1951 t/m 30-6-1951) elders verbleven (blijven hangen in Amersfoort, een ander kamp, in een sanatorium?)

    Ik houd het op het eerste (zoals ook verkeerde openingsmaanden bij Fledders, Oranje, Klein Baal, Kazerne en vermoedelijk nog meer kampen staan.

    Is een (nazaat van een) ex-bewoner van Kerkwerve die duidelijkheid kan scheppen?

    Like

    1. bron voor de data van opening van de woonoorden zijn de zgn bezettingslijsten van de woonoorden uit archieven (DMZ en later CAZ). Maandelijks werd de bezettingsgraad van de woonoorden bijgehouden en gepubliceerd. Het kan zijn dat per ultimo 1 juli 1951 de woonoorden die in de lopende maand juni 1951 een bezetting kregen van Molukse inwoners pas op 1 juli op de bezettingslijsten vermeld werden. maw mensen die met Kota Inten II in de nacht van 21 juni op 22 juni aangekomen zijn in de haven van Rotterdam, op 22 juni van boord gingen en via kamp Amersfoort verder getransporteerd werden naar de woonoorden waaronder Kerkwerve. De eerste bewoning van Kerkwerve is dan dus 23 juni 1951.

      Het artikel ‘Van Almere tot de Zwaluwenburg, Molukse woonoorden in Nederland In: Tijdelijk Verblijf is in 1991 gepubliceerd. Onderzoek destijds ging toen nog allemaal handmatig. Nu hebben we Delpher.nl waarmee we online veel meer data in kortere tijd kunnen checken. De vertrek- en aankomst data van de boten en data van debarkatie zijn inmiddels ook gecorrigeerd a.h.v. krantenberichten.

      hormat
      Huib Akihary, auteur artikel in Tijdelijk Verblijf

      Like

Plaats een reactie