Over sommige woonoorden is meer te vinden dan anderen. Onderlangs is er zo één waar je weinig van vindt. Online zoeken op het woord Onderlangs is bijna onmogelijk omdat er veel onderlangs gaat in het heuvelige Arnhem. Het kamp is ook maar kort in gebruik geweest voor Molukse bewoning. Tussen mei en september 1955 woonden hier vrijgezellen mannen. De lokatie is echter duidelijk omdat er wel foto’s zijn van het kamp. Herman Schonewille had mij er enkele gestuurd. De onderstaande foto is uit 1947 en laat het kamp goed zien.
Het gebouw rechtsboven staat er nog steeds, tijdens de Tweede Wereldoorlog zat daar de gevreesde Sicherheits Dienst. De bomen zijn echter flink gegroeid en alleen het puntje van de karakteristieke gevel is te zien. Het kamp heeft gediend als werkkamp van de DUW, voor gerepatrieerde mensen uit voormalig Nederlands Indië en Italiaanse gastarbeiders. In onze vorige blog over kamp Voorst, maakte we melding van studenten die daar woonde. Sommige van hen studeerden op de kunstacademie van Arnhem (toen op een andere lokatie) maar blijkbaar werd het kamp Onderlangs niet geschikt geacht voor deze studenten. Misschien dacht men dat de nabijheid van gezinnen hun beter zou helpen bij het houden van een geordend leven.
Wat de plek bijzonder maakt in Nederland is dat het onderaan een stuwwal ligt met de rivier de Rijn aan de andere kant. Het is de overgang van het ‘vlakke’ land naar de heuvels van de Veluwe. Op de lokatie van het woonoord staan nu de nieuwe gebouwen van de kunstacademie Artez die deels ondergronds gebouwd zijn. Zo zie je maar weer soms is de lokatie van een woonoord heel duidelijk ook al zijn er verder geen archeologische sporen, maar ontbreekt het aan aanvullende gegevens over het dagelijks leven in het kamp. Nu maar hopen dat de lezers van alles te vertellen hebben.
Er is al een eerste aanvulling gekomen door mevrouw Ellen Hitipeuw-Palyama. Zij heeft zelf als kind in Onderlangs gewoond met haar familie. Naast vrijgezellen woonden hier dus ook families.
Moluks Erfgoed 
mooi stukje. Goed gevonden….
groet, Nienke
where are we now? http://www.fuckinggoodart.nl 0031641379773
>
LikeLike
De naam “Onderlangs” kan ik me helaas niet herinneren maar als dat kamp aan de Huissensestraat in Arnhem-Zuid had gelegen dan is het toch het kamp waar ik met mijn ouders , zus en 2 broertjes heb gewoond van augustus 1951 t/m september 1953 . Wij waren toen 1 van de, ik denk 16 Molukse/Indische/Hollandse Marine gezinnen die daar in 1951 na aankomst in Holland gehuisvest werden.
Alleen waren het ronde barakken in tegenstelling tot de puntgevels zoals uw foto’s aangeven. Zonder die gevels lijken de barakken dan wel op die waar wij gewoond hebben. Foto’s daarvan heb ik gelukkig nog wel in mijn bezit.
LikeLike
Onderlangs is een ander kamp. Ik moet eerlijk zeggen dat het mij ontbreekt aan zicht op de kampen waar marine mensen zaten. Deze kampen komen niet voor op de lijsten met woonoorden. Waarschijnlijk omdat ze anders georganiseerd werden. Dit is een onderwerp voor vervolgonderzoek.
LikeLike
Het is onjuist wat u zegt: Onderlangs is niet een ander kamp. Als u niet weet in welke kampen de Marine-mensen woonden, moet u geen dingen roepen die onjuist zijn, maar eerst onderzoek doen. Ze hebben o.a. in Onderlangs, Plasmolen, Wederopbouw en nog meer kampen gewoond. Als u het over openingsmaanden van de kampen heeft, gaat u waarschijnlijk uit van de lijst van het Moluks Museum. Daar staan niet alleen vaak verkeerde openingsmaanden in, maar men heeft alleen naar het moment gekeken waarop de ex-KNIL-ers er kwamen. En sommige kampen waren al eerder open voor Indische repatrianten, Molukse Marinemensen, Veiliggestelden en andere groepen. Zoals Onderlangs.
LikeLike
Omdat ik dit kamp in 1955 tot enkele jaren erna als kind uit de omgeving heb meegemaakt, was het aantal barakken toen al wel minder maar werden nog wel door gezinnen met kinderen bewoond. Ik ben daar zelfs nog met kinderen aan het spelen geweest. Ze waren dus niet
voor alleen vrijgezelle mannen.
LikeLike
hier kamp Onderlangs bij Arnhem, waar marinegezinnen tijdelijk werden geplaatst na aankomst in 1951
LikeLike
Ik heb me er altijd over verbaasd waarom het ‘kamp’ (vreselijk woord trouwens) aan de Huissense straat zo weinig wordt genoemd. Ik woonde destijds als kind in de Distellaan, daar vlakbij, en ik speelde veel met de kinderen in het kamp. Inderdaad waren dat koepelvormige barakken. Dus heel anders dan die van ‘Onderlangs’. Ik leerde er knikkeren en op woensdagmiddag draaide de pastoor films voor de kinderen, o.a. Rintintin. Ik heb daar altijd veel plezier beleefd en voelde me er erg prettig. Als kind ben je natuurlijk niet bewust van het leed dat achter het woonoord schuilging.
LikeLike