Afgelopen zondag bezocht ik de pop-up tentoonstelling “Mena Nanala-Een blik op de toekomst” in Rotterdam op het Westelijk Handelsterrein. De tentoonstelling is georganiseerd door Molukkers aan de Maas en AMI (Awareness Moluccan Identity). In de oude pakhuissfeer met brede planken vloeren en bakstenen muren zijn de werken van zestien Molukse kunstenaars te zien. De ontvangst is hartelijk en enkele kunstenaars zijn aanwezig. Ik krijg dan ook toestemming om foto’s te maken voor de blog. Het werk is gevarieerd met losstaande beelden, wandsculpturen, schilderijen, en video-installaties. De tentoonstelling is nog 27 en 28 oktober te bekijken.
Het eerste beeld dat je ziet, Untouchable Dream van Ruben Lopulalan laat meteen de eigentijdse manier zien waarmee de kunstenaars met hun roots omgaan. Het beeld is gedetailleerd, maar het gezicht is niet goed zichtbaar wat de universaliteit vergroot. Het is iemand, maar het kan iedereen zijn. De meeste jongeren kunnen zich denk ik hier in herkennen. Het werk is ook niet belerend iets wat ook voor de andere werken geldt. Ik ga hier niet elk werk bespreken, maar als algemene opmerking wil ik zeggen dat de meeste werken fris van idee zijn. En ook al refereren ze naar het traditionale en de Molukse cultuur, dit gebeurd zonder nostalgie en met een frisse blik.
Een typisch voorbeeld hiervan is het werk van Tasawara dat traditionele vormen in nieuw materiaal uitvoert en fotografeert als ultramoderne bewijsstukken. Exhibit A – Saluwaka (Moluks schild) en Exhibit B – Parang (mes) zijn uitgevoerd in glas, waardoor ze hun functie verliezen, en de vorm van het object juist naar voren komt. Het is niet meteen duidelijk waar je naar kijkt omdat het materiaal zo anders is dan gebruikelijk. Mijn oog werd veel meer getrokken naar de versiering en detaillering dan naar het object als een specifiek voorwerp. Dit wordt versterkt doordat de voorwerpen in een moderne felblauwe en felrode box zijn geplaatst.
Persoonlijk trok het werk van Mirjam Manusama mij het meest aan. De silent disco koptelefoons vertellen het verhaal in verschillende talen. De eerste keer viel ik aan het eind in met een koptelefoon met ik denk Bahasa Indonesisch, qua sfeer goed, maar ik moest erg letten op de ondertiteling. Gelukkig had ik de tweede keer een Engelse versie zodat ik meer van het beeld kon genieten. Het is een strakke video met mode en dans die begint met de rustige stem van oma. Het verhaal is vooral beeldend en niet te uitleggerig. De combinatie van dans en kleding doet het heel goed. Dit brengt de kleding tot leven, terwijl de kleding in de tentoonstelling zelf meer een verstilde werking heeft. Die combinatie van objecten en video doet het goed.
Een ander werk wat heel goed bij deze tijd past en tegelijk traditionele vormen en kleuren in zich heeft is de videoinstallatie De Molukse echo van Joram de Kock. Het is een persoonlijke voorkeur maar ik hou van dit soort videowerk, waar je heel lang naar kunt kijken en steeds een ander detail opvalt. Recht tegenover de vier schermen op de foto is een ruimte met een projectie tegen het plafond van wat ik als water interpreteer met tegen de wand de kleuren van de RMS-vlag in een abstracte beweging. Al met al een spannend geheel.
Ik heb hier maar enkele werken uitgelicht die mijn persoonlijke voorkeur laten zien. Er zijn echter ook andere werken die zeker de aandacht verdienen maar dan wordt dit een boekje in plaats van een blog. Het beste advies is om gewoon zelf te gaan kijken en als je het gemist hebt, het werk van al deze kunstenaars te onderzoeken. De kunstenaars die meedoen aan Mena Nanala zijn: Snars, Hatutamelen, Omar Yasha, Margery Genevie Kainama, Bryon Kiefer – Nunue, Ruben Lopulalan, Mirjam Manusama, Kim Leiwakabessy, Yopi Abraham, Dominique Latoel, Jerrold Saija, Finn Maätita, Tabitha Boekweit, Yoram de Kock, Rafaël Pattiwael en TASAWARA. Als je nog tijd hebt (vrijdag 27 en zaterdag 28 oktober) is het zeker de moeite waard om te gaan.
Moluks Erfgoed 